1947 – Sfałszowane wybory i utrwalenie władzy komunistów

19 stycznia 1947 r. przeprowadzono w Polsce wybory do Sejmu Ustawodawczego – pierwsze parlamentarne po wojnie. Były to wybory kluczowe: miały zdecydować, czy władzę w kraju obejmie legalnie wybrana reprezentacja zdominowana przez komunistów (PPR i ich sojusznicy z PPS, SL i SD skupieni w „Bloku Demokratycznym”), czy zwycięży opozycyjne PSL Stanisława Mikołajczyka, cieszące się autentycznym poparciem rzesz ludowych. Kampania wyborcza odbywała się w atmosferze terroru i nadużyć ze strony aparatu bezpieczeństwa (UB) i podległej mu Milicji Obywatelskiej. Aresztowano tysiące działaczy PSL, wielu zmuszono do rezygnacji z kandydowania. Lokale PSL napadano i dewastowano. Władze utworzyły też fikcyjną „opozycyjną” listę tzw. Mikołajczykowskiego PSL „Nowe Wyzwolenie”, by mącić ludziom w głowach.

W dniu głosowania wojsko i UB nadzorowały skrupulatnie lokale wyborcze. Mimo to, według szacunków historyków, PSL mogło realnie zdobyć około 60-70% głosów, szczególnie na wsi. PPR przygotował się jednak do totalnego fałszerstwa – według planu opracowanego przez min. Radkiewicza (MBP). Wyniki sfałszowano centralnie – wydrukowano wcześniej gotowe „prawidłowe” protokoły. Wieczorem 19 stycznia po zamknięciu lokali komisje w wielu miejscach nie liczyły głosów, tylko otrzymywały gotowe arkusze z wynikami do podpisu. W niektórych obwodach, gdzie członkowie komisji protestowali, UB używało gróźb lub ich usuwało.

27 stycznia 1947 ogłoszono „oficjalne wyniki”: frekwencja 90%, Blok Demokratyczny otrzymał 80,1% głosów (394 mandaty na 444), PSL rzekomo tylko 10,3% (28 mandatów), resztę drobnym ugrupowaniom. To jawnie nie odzwierciedlało nastrojów społecznych – jednak protesty na nic się nie zdały. Mikołajczyk początkowo jeszcze próbował działać jako opozycyjny wicepremier w rządzie, ale w październiku 1947, zagrożony aresztowaniem, uciekł z kraju. Komuniści triumfowali – „wybory” 1947 dały im pozory legalnej legitymacji do rządzenia i umożliwiły przystąpienie do pełnej stalinizacji Polski.

Parlament wybrany w 1947 (Sejm Ustawodawczy) uchwalił m.in. zniesienie monarchii i proklamowanie Polski jako republiki (poprzednia konstytucja kwietniowa była formalnie jeszcze w mocy), a w 1952 r. przyjął nową stalinowską konstytucję i przemianował kraj na Polską Rzeczpospolitą Ludową (PRL). Opozycja nie istniała – PSL zostało rozbite, resztki wchłonięte przez koncesjonowane Stronnictwo Ludowe, PPS podporządkowana PPR (połączono je w PZPR w 1948). Wybory 1947 były faktycznym końcem pluralizmu w powojennej Polsce i początkiem monopolu partii komunistycznej, który trwał aż do 1989 r.