31 p.n.e. – Bitwa pod Akcjum

2 września 31 roku p.n.e. u wybrzeży Akcjum (Actium) w zachodniej Grecji doszło do decydującej bitwy morskiej między flotą Oktawiana a flotą Marka Antoniusza i Kleopatry VII, królowej Egiptu. Była to kulminacja ostatniej wojny domowej schyłku Republiki Rzymskiej. Po zabójstwie Cezara władzę w Rzymie dzierżył Drugi Triumwirat (Oktawian, Antoniusz i Lepidus), ale z czasem doszło do rywalizacji między Oktawianem a Markiem Antoniuszem, który związał się z Kleopatrą i osiadł we wschodnich prowincjach. Oktawian przedstawił Antoniusza w propagandzie jako zdrajcę uległego „egipskiej czarownicy” Kleopatrze, po czym wypowiedział wojnę Egiptowi. Obie strony zgromadziły znaczne floty – po stronie Oktawiana dowództwo objął doświadczony Marek Agrypa.

W bitwie pod Akcjum flota Oktawiana (około 400 okrętów) starła się z flotą Antoniusza i Kleopatry (około 300 okrętów, ale cięższych). W decydującym momencie bitwy Kleopatra z częścią okrętów egipskich wycofała się z walki i uciekła z pola boju. Antoniusz, widząc odpływającą królową, porzucił resztę floty i podążył za nią. Osierocona armada antoniuszowska została rozbita przez Agrypę. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską Antoniusza. W następstwie tego Antoniusz i Kleopatra zbiegli do Egiptu, gdzie w roku następnym (30 p.n.e.) po nadejściu wojsk Oktawiana oboje popełnili samobójstwo – Antoniusz rzucając się na miecz, Kleopatra według legendy poprzez ukąszenie jadowitej żmii.

Zwycięstwo Oktawiana pod Akcjum było punktem zwrotnym w historii Rzymu. Usunęło ostatnią przeszkodę na drodze Oktawiana do samodzielnego panowania nad całym imperium. W 30 p.n.e. Egipt Ptolemejski został wcielony do państwa rzymskiego jako prowincja, kończąc epokę hellenistyczną zapoczątkowaną przez Aleksandra Wielkiego. Bitwa ta zakończyła trwające blisko stulecie wojny domowe nękające Rzym u schyłku republiki. W ciągu następnych lat Oktawian skupił w swoim ręku pełnię władzy i w 27 p.n.e. otrzymał tytuł Augusta, stając się pierwszym cesarzem rzymskim. Bitwa pod Akcjum symbolizuje zatem zmierzch republiki i narodziny okresu cesarstwa w dziejach Rzymu.