1918 – Zakończenie I wojny światowej

W roku 1918 losy I wojny światowej rozstrzygnęły się na korzyść państw ententy (aliantów). Wiosenna ofensywa niemiecka na froncie zachodnim załamała się, a latem alianci przeszli do skutecznej kontrofensywy. Na froncie wschodnim Niemcy i Austro-Węgry zdążyły co prawda pokonać Rosję (która po rewolucji bolszewickiej wycofała się z wojny), ale ich sytuacja wewnętrzna gwałtownie się pogarszała. Jesienią 1918 w Niemczech wybuchła rewolucja listopadowa – bunt marynarzy i robotników doprowadził do upadku monarchii Hohenzollernów i proklamowania republiki. Cesarz Wilhelm II abdykował 9 listopada. Podobne niepokoje dotknęły Austro-Węgry, gdzie narody wchodzące w skład monarchii zaczęły ogłaszać niepodległość. W obliczu klęski militarnej i rozpadu państwa, władze niemieckie podjęły decyzję o szukaniu rozejmu.

11 listopada 1918 r. w Compiègne we Francji delegacja niemiecka podpisała zawieszenie broni z aliantami, co oznaczało koniec działań wojennych I wojny światowej. Warunki rozejmu były bardzo surowe dla pokonanych: Niemcy musiały natychmiast przerwać walki, wycofać wojska z okupowanych terytoriów i zdać część uzbrojenia. Dzień 11 listopada 1918 uznaje się za datę zakończenia wielkiej wojny – w wielu krajach do dziś obchodzony jest jako Dzień Pamięci (czy rocznica zawieszenia broni).

Koniec I wojny światowej przyniósł olbrzymie zmiany geopolityczne. Upadły trzy cesarstwa: Niemcy stały się republiką, Austro-Węgry rozpadły się na kilka niezależnych państw (Austria, Węgry, Czechosłowacja, a także oddzielenie się m.in. Polski, Królestwa SHS i innych), a Imperium Osmańskie utraciło większość posiadłości. Na mapie Europy pojawiły się nowe lub odrodzone państwa narodowe, takie jak Polska, Czechosłowacja, Jugosławia, Finlandia, państwa bałtyckie i inne. I wojna światowa pochłonęła ogromną liczbę ofiar i pozostawiła kontynent w ruinie gospodarczej. W 1919 roku zwołano konferencję pokojową w Paryżu, aby ustalić powojenny ład – jej najważniejszym rezultatem był traktat wersalski z czerwca 1919, który oficjalnie zakończył wojnę i nałożył na Niemcy odpowiedzialność za jej wybuch.`