Stefan Żeromski – Syzyfowe prace Syzyfowe prace to powieść Stefana Żeromskiego, wydana po raz pierwszy w 1897 roku (najpierw w odcinkach w prasie, a następnie jako książka w 1898). Żeromski początkowo opublikował ją pod pseudonimem Maurycy Zych, z uwagi na cenzurę w zaborze rosyjskim – dzieło poruszało bowiem drażliwą tematykę rusyfikacji polskiej młodzieży pod zaborami. […]
Tytuł „Quo vadis” oznacza po łacinie „Dokąd idziesz?” – nawiązuje do znanej legendy o spotkaniu apostoła Piotra z Chrystusem uciekającym z Rzymu. Powieść zdobyła światową sławę i przyczyniła się do przyznania Sienkiewiczowi literackiej Nagrody Nobla (1905) za całokształt twórczości. Dla polskich uczniów jest to ważna lektura, ponieważ poza wartką akcją i wątkiem miłosnym, ukazuje ponadczasowe […]
„Latarnik” to nowela Henryka Sienkiewicza napisana w 1880 roku. Utwór opowiada historię polskiego emigranta, który po latach tułaczki podejmuje pracę latarnika morskiego w odległej Panamie. Jest to krótka forma epicka (nowela) o jednowątkowej fabule, z wyraźnym punktem kulminacyjnym i zaskakującym zakończeniem. Sienkiewicz ukazał w niej losy typowego polskiego tułacza po powstaniu narodowym oraz poruszył temat […]
Opowieść wigilijna to klasyczna nowela bożonarodzeniowa napisana przez angielskiego pisarza Charlesa Dickensa (tłumaczonego na polski jako Karol Dickens). Książka ukazała się w 1843 roku. To krótka, ale bardzo wciągająca opowieść o przemianie człowieka skąpego i zatwardziałego. Akcja toczy się w Anglii XIX wieku, dokładnie w Londynie, w Wigilię Bożego Narodzenia i kilka dni po niej. […]
1. Obowiązkowy status lektury i cele podstawy programowej (zacznijmy trochę formalnie) Zemsta figuruje na liście lektur obowiązkowych dla klas VII–VIII, czyli musi być opanowana w całości, łącznie z kontekstem historycznym, gatunkowym i wartościującym. Podstawa zwraca uwagę, że uczeń: 2. Geneza, miejsce akcji i czas wydarzeń Fredro napisał sztukę w 1833 r., inspirując się prawdziwą kłótnią o podział zamku […]
Balladyna to dramat romantyczny w pięciu aktach autorstwa Juliusza Słowackiego, napisany w Genewie w 1834 roku i wydany po raz pierwszy w Paryżu w 1839 roku. Utwór należy do kanonu polskich lektur szkolnych – jest lekturą obowiązkową w klasach VII-VIII szkoły podstawowej. Akcja dramatu rozgrywa się w legendarnych czasach w okolicach jeziora Gopło. Słowacki łączy […]
„Reduta Ordona” Adama Mickiewicza to jeden z najsłynniejszych utworów polskiego romantyzmu o tematyce patriotycznej. Wiersz ten (dokładniej poemat opisowy) powstał w 1832 roku, niedługo po upadku powstania listopadowego (1830–1831). Mickiewicz, przebywając na emigracji, opisał w nim epizod walk w obronie Warszawy przed armią rosyjską – bohaterską obronę tytułowej reduty (czyli szańca, małej fortyfikacji) na warszawskiej […]
„Pan Tadeusz” to najsłynniejszy utwór Adama Mickiewicza i zarazem ostatnia wielka epopeja szlachecka w literaturze polskiej. Pełny tytuł brzmi: „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem”. Dzieło powstało na emigracji (wydane w 1834 roku w Paryżu), wiele lat po upadku Napoleona i po klęsce […]
„Świtezianka” to jedna z najbardziej znanych ballad Adama Mickiewicza, pochodząca ze zbioru „Ballady i romanse” wydanego w 1822 roku. Publikacja tego tomiku uznawana jest za symboliczny początek polskiego romantyzmu – Mickiewicz wprowadził do literatury nowy typ wrażliwości, inspirowany folklorem, tajemniczością i ludową moralnością. Sam tytuł „Świtezianka” nawiązuje do nazwy jeziora Świteź (położonego na dzisiejszej Białorusi). […]
„Dziady II” Adama Mickiewicza to utwór dramatyczny powstały w okresie polskiego romantyzmu (wydany w 1823 r.). Jest to druga część cyklu dramatów Mickiewicza zatytułowanych Dziady. Utwór należy do dramatu romantycznego – łączy elementy świata realistycznego z fantastycznym, czerpiąc z wierzeń ludowych i tradycji, a jednocześnie łamie dawne reguły klasyczne. Dziady cz. II są lekturą obowiązkową […]