„Makbet” Williama Szekspira pokazuje, że sprawowanie władzy może ujawnić i spotęgować cechy obecne w człowieku, a władza zdobyta bezprawnie prowadzi szczególnie łatwo do lęku, przemocy, samotności oraz moralnego rozpadu. Makbet przed objęciem tronu jest odważnym wodzem, cenionym przez króla i żołnierzy. Ambicja już w nim istnieje, ale pozostaje ograniczona przez lojalność, sumienie i normy wspólnoty. […]
„Makbet” Williama Szekspira nie daje prostej odpowiedzi na pytanie, czy człowiek sam decyduje o własnym losie. Bohater spotyka siły nadprzyrodzone, słyszy przepowiednie i działa w świecie, w którym przyszłość wydaje się częściowo znana. Jednocześnie żadne proroctwo nie nakazuje mu popełnienia zbrodni. Makbet sam interpretuje usłyszane słowa, wybiera drogę do tronu i podejmuje kolejne decyzje mające […]
Moralna odpowiedzialność za czyny. Omów zagadnienie na podstawie „Makbeta” Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst! „Makbet” Williama Szekspira pokazuje, że człowiek pozostaje moralnie odpowiedzialny za swoje czyny wtedy, gdy rozumie ich znaczenie, może dokonać wyboru i świadomie przekracza uznawane przez siebie normy. Bohater tragedii znajduje się pod wpływem przepowiedni wiedźm, namów żony, […]
„Pieśń o Rolandzie” przedstawia rycerza jako człowieka odważnego, wiernego Bogu i seniorowi, gotowego bronić wspólnoty oraz własnego honoru nawet za cenę życia. Roland jest znakomitym wojownikiem, lojalnym wasalem Karola Wielkiego, obrońcą chrześcijańskiej Francji i człowiekiem przekonanym, że sława zależy od zachowania na polu bitwy. Jego śmierć zostaje przedstawiona jak wzorcowy rytuał chrześcijańskiego wojownika: bohater wspomina […]
Motyw tańca śmierci przypomina, że śmierć dosięga każdego człowieka bez względu na wiek, majątek, stanowisko, wiedzę i społeczne przywileje. W „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” zostaje on zrealizowany przez spotkanie uczonego z personifikowaną Śmiercią oraz przez rozbudowany katalog ludzi, których jej kosa pozbawi życia. Królowie, książęta, duchowni, sędziowie, lekarze, kupcy, rzemieślnicy, chłopi, bogaci i ubodzy […]
Motyw cierpiącej matki należy do najbardziej uniwersalnych sposobów przedstawiania bólu po utracie dziecka. W „Lamencie świętokrzyskim” temat ten zostaje ukazany poprzez monolog Maryi stojącej pod krzyżem i bezsilnie patrzącej na mękę Chrystusa. Bohaterka jest Matką Boga, ale mówi przede wszystkim językiem kobiety, której jedyny syn umiera w jej obecności. Dzięki temu religijna scena pasyjna staje […]
Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. „Antygona” Sofoklesa pokazuje człowieka, który nie może dowolnie ukształtować wszystkich okoliczności własnego życia, lecz nadal odpowiada za sposób, w jaki na nie reaguje. Nad bohaterami ciąży pamięć win rodu Labdakidów, śmierć Edypa, bratobójcza walka Eteoklesa i Polinejkesa oraz nieuchronność […]
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. „Antygona” Sofoklesa przedstawia konflikt między prawem ustanowionym przez władzę a prawem uznawanym za wieczne, religijne i moralnie nadrzędne. Kreon zakazuje pochówku Polinejkesa, ponieważ uważa go za zdrajcę Teb. Antygona łamie dekret, gdyż obowiązek pogrzebania brata wynika z […]
Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Iliady” Homera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. „Iliada” Homera ukazuje heroizm jako świadome działanie mimo lęku, cierpienia i wiedzy o nieuchronnej śmierci. Bohaterowie eposu nie są wolni od słabości. Hektor ucieka przed Achillesem, Achilles poddaje się niszczącemu […]
Miłość silniejsza niż śmierć. Omów zagadnienie na podstawie „Mitologii” (cz. I „Grecja”) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Stwierdzenie, że miłość jest silniejsza niż śmierć, nie musi oznaczać dosłownego pokonania biologicznego końca życia. Miłość może okazać się silniejsza dlatego, że nie pozwala zapomnieć o zmarłym, skłania człowieka do przekroczenia granic zwykłego doświadczenia, […]