Ok. 1750 p.n.e. – Kodeks Hammurabiego

W XVIII wieku p.n.e. Babilonia stała się wiodącym państwem w Mezopotamii pod rządami króla Hammurabiego (panował w latach 1792–1750 p.n.e.). Około 1754 roku p.n.e. Hammurabi polecił spisać jednolity zbiór praw obowiązujących w jego królestwie. Prawa te, znane obecnie jako Kodeks Hammurabiego, wyryto pismem klinowym na kamiennej steli wykonanej z czarnego diorytu, którą ustawiono w miejscu publicznym (odkryto ją w XX wieku w Suzie). Kodeks zawierał około 282 paragrafów regulujących różne dziedziny życia, m.in. kwestie karne, cywilne, handlowe czy rodzinne. Słynne jest jego motto „oko za oko, ząb za ząb”, choć w rzeczywistości przepisy były bardziej złożone i przewidywały różne kary w zależności od statusu społecznego pokrzywdzonego i sprawcy.

Kodeks Hammurabiego jest jednym z najstarszych znanych zbiorów praw pisanych i świadectwem rozwiniętej kultury prawnej starożytnej Mezopotamii. Spisanie prawa zapewniało jednolitość orzecznictwa i porządek w państwie – wszyscy poddani króla mogli odwołać się do spisanych norm. Kodeks uwidacznia też hierarchiczną strukturę społeczeństwa Babilonii (inne kary dla ludzi wolnych, inne dla niewolników). Choć prawo talionu (odpłata dokładnie tym samym) wydaje się surowe, Hammurabi przedstawiał się jako władca sprawiedliwy, „obrońca słabych i uciśnionych”. Kodeks Hammurabiego stał się symbolem wczesnego prawa i sprawiedliwości królewskiej w starożytności.