Ok. 2,6 mln lat p.n.e. – Początki paleolitu i pierwsze narzędzia kamienne

Gdzieś trzeba zacząć i podręczniki wybierają z reguły tę datę. Około 2,5–2,6 miliona lat temu nasi praprzodkowie (najprawdopodobniej gatunek Homo habilis lub pokrewne formy) zaczęli wytwarzać najstarsze narzędzia z odłupków kamiennych. Tym samym rozpoczęła się era paleolitu (starsza epoka kamienia) – najdłuższy okres w dziejach ludzkości. Najnowsze odkrycia archeologiczne sugerują nawet jeszcze wcześniejszą datę pierwszych narzędzi (znaleziska z Lomekwi w Kenii datowane na ok. 3,3 mln lat). Te prymitywne narzędzia (kultura olduwajska) były to głównie otoczaki o odbitych krawędziach, służące do cięcia mięsa czy rozbijania kości. Wraz z pojawieniem się narzędzi zaczęła się szybka ścieżka rozwoju kulturowego praludzi: poprawiło się zdobywanie pożywienia (mięso z padliny, polowania), co wpłynęło na rozwój mózgu.

Paleolityczni ludzie (np. Homo habilis, później Homo erectus) żyli w małych grupach, trudniąc się łowiectwem i zbieractwem. Z czasem opanowali ogień, nauczyli się obróbki coraz lepszych narzędzi (pięściaki, ostrza) i rozszerzyli zasięg po całej Afryce, a następnie poza nią. Pod koniec paleolitu (ok. 40–30 tys. lat temu) Homo sapiens tworzył już pierwsze dzieła sztuki – malowidła w jaskiniach (np. Lascaux, Altamira) i rzeźbione figurki – co świadczy o ukształtowaniu się myślenia symbolicznego i złożonych wierzeń. Paleolit jako epoka stanowi prawie 99% dotychczasowych dziejów człowieka, kładąc fundamenty biologiczne i kulturowe pod późniejszy rozwój cywilizacji