Stanisław Barańczak żył w latach 1946–2014. Był poetą, krytykiem literackim, eseistą, tłumaczem i jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej Nowej Fali. Jego twórczość łączy precyzję formalną, gry językowe, refleksję polityczną, doświadczenie emigracji oraz pytania o śmierć, Boga i sens ludzkiego istnienia. Barańczak należał do pokolenia, którego doświadczeniem formacyjnym były wydarzenia Marca 1968 roku, protesty robotnicze i…

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska żyła w latach 1891–1945. Była poetką i dramatopisarką, jedną z najważniejszych polskich autorek dwudziestolecia międzywojennego. Szczególną sławę przyniosły jej krótkie, precyzyjne wiersze miłosne, w których potrafiła w kilku wersach przedstawić skomplikowane emocje. Urodziła się w Krakowie w artystycznej rodzinie Kossaków. Jej ojcem był malarz Wojciech Kossak, dziadkiem Juliusz Kossak, a siostrą pisarka Magdalena…

Józef Czechowicz żył w latach 1903–1939. Był poetą, nauczycielem, dziennikarzem, redaktorem i jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej poezji międzywojennej. Pozostawał silnie związany z Lublinem, który wielokrotnie pojawiał się w jego twórczości jako przestrzeń dzieciństwa, pamięci, piękna i niepokoju. Czechowicz należał do kręgu tak zwanej Drugiej Awangardy. W przeciwieństwie do poetów Awangardy Krakowskiej nie fascynował się…

Krzysztof Kamil Baczyński żył w latach 1921–1944. Był poetą, rysownikiem, żołnierzem Armii Krajowej i jednym z najważniejszych przedstawicieli pokolenia Kolumbów. Jego twórczość stała się symbolem młodości zniszczonej przez II wojnę światową. Baczyński pisał o katastrofie historii, utracie niewinności, obowiązku walki, lęku przed śmiercią, odpowiedzialności moralnej i miłości, która pozwalała na chwilę przeciwstawić się wojennemu zniszczeniu.…

Kazimierz Przerwa-Tetmajer żył w latach 1865–1940. Był poetą, prozaikiem, nowelistą, dramaturgiem i jednym z najbardziej rozpoznawalnych twórców Młodej Polski. W swojej poezji potrafił wyrazić najważniejsze nastroje przełomu XIX i XX wieku: pesymizm, poczucie wyczerpania kultury, kryzys dawnych wartości, fascynację sztuką, pragnienie ucieczki od cierpienia, zachwyt nad przyrodą Tatr oraz zainteresowanie cielesnością i miłością. Urodził się…

Wisława Szymborska żyła w latach 1923–2012. Była poetką, eseistką, laureatką Literackiej Nagrody Nobla z 1996 roku. Jej poezja jest rozpoznawalna dzięki ironii, zwięzłości, paradoksowi, prostocie języka i filozoficznej głębi ukrytej w codziennych sytuacjach. Szymborska unika patosu. Nie lubi wielkich deklaracji. Zamiast tego zadaje pytania, przygląda się szczegółom, rozbraja oczywistości i pokazuje, że zwykłe życie jest…

Czesław Miłosz żył w latach 1911–2004. Był poetą, prozaikiem, eseistą, tłumaczem, historykiem literatury i jednym z najważniejszych polskich intelektualistów XX wieku. W 1980 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla. Jego dorobek obejmuje niemal cały wiek naznaczony wojnami, totalitaryzmami, Zagładą, przymusowymi migracjami oraz kryzysem tradycyjnych wartości. Miłosz nie ograniczał się jednak do opisywania historii. Równie ważne były…

Leopold Staff żył w latach 1878–1957. Był poetą, dramatopisarzem, eseistą i tłumaczem. Jego twórczość obejmuje Młodą Polskę, dwudziestolecie międzywojenne, okres II wojny światowej i pierwsze lata powojenne. Dzięki tej długiej obecności w literaturze bywa nazywany poetą kilku pokoleń. Staff debiutował tomem „Sny o potędze” w 1901 roku. Początkowo inspirował się między innymi filozofią Friedricha Nietzschego…

„Liryki lozańskie” są grupą późnych, niezwykle skondensowanych wierszy Adama Mickiewicza, w których poeta rezygnuje z rozbudowanej retoryki romantycznego wieszcza na rzecz ciszy, prostych obrazów, powtórzeń i refleksji nad pamięcią, przemijaniem, duchowością, miłością oraz rozdarciem między ciałem a duszą. W utworach tych nie ma wielkich scen historycznych ani bezpośrednich wezwań do narodu. Najważniejsze stają się doświadczenia…

„Ballady i romanse” Adama Mickiewicza ukazały się w 1822 roku jako część pierwszego tomu jego poezji. Datę publikacji zbioru przyjmuje się symbolicznie za początek polskiego romantyzmu. Nie oznacza to, że wszystkie wcześniejsze utwory były całkowicie klasycystyczne ani że romantyzm rozpoczął się jednego dnia. Tom Mickiewicza stał się jednak wyraźnym manifestem nowego sposobu rozumienia człowieka, natury…

„Sonety krymskie” Adama Mickiewicza to cykl osiemnastu sonetów opublikowanych w 1826 roku w Moskwie w tomie „Sonety”, razem z „Sonetami odeskimi”. Utwory powstały pod wpływem podróży poety na Krym w 1825 roku. Są jednym z najważniejszych przykładów polskiej liryki romantycznej i jednym z najpiękniejszych poetyckich zapisów doświadczenia podróży, wygnania, zachwytu naturą oraz tęsknoty za ojczyzną.…

Juliusz Słowacki należy do najważniejszych twórców polskiego romantyzmu. Obok Adama Mickiewicza i Zygmunta Krasińskiego zaliczany jest do grona trzech wieszczów narodowych. Był autorem dramatów, poematów, liryków i utworów historiozoficznych, w których często łączył osobiste doświadczenie emigranta z refleksją nad losem Polski. Dwa jego ważne utwory, „Testament mój” oraz „Grób Agamemnona”, często omawia się wspólnie, ponieważ…

„Pieśni” i „Fraszki” Jana Kochanowskiego należą do najważniejszych osiągnięć polskiej literatury renesansowej, ponieważ łączą refleksję filozoficzną, obserwację codzienności, tematykę obywatelską, religijną i autobiograficzną z kunsztowną, świadomie uporządkowaną formą. Oba zbiory pokazują człowieka, który pragnie żyć rozumnie, godnie i harmonijnie, ale jednocześnie doświadcza zmienności losu, przemijania, ograniczeń ludzkiego poznania oraz niepewności świata. Kochanowski nie tworzy jednego,…

To najstarsza zachowana pieśń religijna w języku polskim i jeden z najważniejszych zabytków polskiej literatury średniowiecznej. Jest zarazem jednym z najstarszych znanych polskich tekstów poetyckich. Nie jest najstarszym zabytkiem języka polskiego w ogóle, bo wcześniejsze ślady polszczyzny pojawiały się już w dokumentach łacińskich i tekstach prozatorskich, ale jako pieśń, modlitwa i utwór poetycki „Bogurodzica” zajmuje…

Homer to legendarny grecki poeta, któremu tradycja przypisuje autorstwo dwóch najstarszych i najważniejszych eposów europejskich: „Iliady” i „Odysei”. W starożytności wyobrażano go sobie często jako niewidomego pieśniarza, aojdę, czyli twórcę i wykonawcę pieśni epickich. Współcześnie mówi się ostrożniej, że imię Homer może oznaczać konkretnego poetę albo symbolicznie całą tradycję ustnej poezji heroicznej. Jest to tzw.…