W drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii doszło do utworzenia pierwszego znanego imperium w dziejach. Około 2340 roku p.n.e. władca Akadu, Sargon Wielki, podbił sumeryjskie miasta-państwa w dolnej Mezopotamii, jednocząc je pod swoją władzą. Sargon, wywodzący się według legend z niskiego pochodzenia (miał być sługą królowej), zdobył miasto Kisz, a następnie podporządkował sobie potężne miasta Sumeru, takie jak Ur czy Uruk. Założył nową stolicę w Akadzie i przyjął tytuł „króla czterech stron świata”. Jego imperium rozciągało się od Zatoki Perskiej aż po Morze Śródziemne.
Imperium Akadyjskie Sargona Wielkiego jest uważane za pierwsze imperium w historii – wieloetniczne państwo obejmujące różne ludy i krainy pod jednym scentralizowanym rządem. Wprowadziło ono nowy model organizacji politycznej, w którym miejscowi władcy zostali zastąpieni przez namiestników wiernych centrum. Język akadyjski (semicki) rozprzestrzenił się jako środek administracji i kultury na obszarze Mezopotamii, wypierając stopniowo język sumeryjski. Mimo że imperium Sargona przetrwało tylko około dwóch stuleci (upadło na skutek buntów i najazdów ok. 2200 p.n.e.), jego powstanie zapoczątkowało tradycję tworzenia wielkich imperiów na Bliskim Wschodzie.