W 776 roku p.n.e. w starożytnej Grecji odbyły się pierwsze odnotowane igrzyska olimpijskie. Zawody sportowe zorganizowano w Olimpii, w sanktuarium poświęconym Zeusowi, najwyższemu z bogów greckich. W programie pierwszych igrzysk znajdował się początkowo tylko jeden bieg (tzw. stadion, ok. 192 m), a zwycięzcą tego biegu miał zostać Koroibos z Elidy. Z czasem do programu igrzysk dodano kolejne dyscypliny, takie jak biegi na dłuższe dystanse, zapasy, rzut dyskiem, oszczepem, skok w dal czy wyścigi rydwanów. Igrzyska odbywały się regularnie co cztery lata (okres czterech lat między igrzyskami zwano olimpiadą) i gromadziły Greków ze wszystkich polis, konkurujących ze sobą zawodników i rzesze widzów. Na czas igrzysk ogłaszano tzw. „święty rozejm” (ekecheirię) – zawieszano wszelkie konflikty zbrojne, aby umożliwić bezpieczne przybycie sportowców i pielgrzymów.
Pierwsze igrzyska w Olimpii zapoczątkowały trwającą ponad tysiąc lat tradycję sportowych świąt ku czci Zeusa, która stała się jednym z ważnych elementów wspólnej kultury greckiej. Rywalizacja sportowa i spotkania w Olimpii sprzyjały poczuciu jedności Hellenów, mimo politycznego rozbicia Grecji na liczne niezależne polis. Grecy zaczęli nawet rachubę czasu od kolejnych olimpiad – rok 776 p.n.e. uznawali za pierwszą olimpiadę. Idea atletycznej rywalizacji połączonej z czcią dla bogów przeniknęła głęboko do świadomości greckiej. Igrzyska odbywały się do roku 393 n.e., kiedy to zostały zniesione przez chrześcijańskiego cesarza Teodozjusza I jako przejaw pogaństwa. Mimo to pamięć o nich przetrwała, a współcześnie nawiązano do tej tradycji, organizując od 1896 r. nowożytne igrzyska olimpijskie.