Konto
6 lipca
Last but not least – Stanisław August Poniatowski
Ostatnim monarchą Rzeczypospolitej szlacheckiej został Stanisław August Poniatowski (panował 1764–1795), wybrany na króla w okolicznościach silnego nacisku rosyjskiego. Był on synem magnackiej rodziny Czartoryskich (przez matkę Konstancję Czartoryską) i protegowanym carycy Katarzyny II, z którą młody Poniatowski utrzymywał kiedyś bliskie relacje na dworze petersburskim. Po śmierci Augusta III w 1763 r., stronnictwo “Familii” Czartoryskich, dążące…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Królowie elekcyjni – Dynastia Wettynów
Po zgonie Jana III Sobieskiego w 1696 r. Rzeczpospolita ponownie pogrążyła się w sporach o tron. Tym razem na czoło wysunęli się kandydaci zagraniczni, popierani przez mocarstwa ościenne. Wybór padł na przedstawicieli dynastii Wettynów (z saskiej linii książąt elektorów), która panowała w Elektoracie Saksonii – bogatym, dobrze zorganizowanym państwie Rzeszy Niemieckiej. Wettynowie byli luteranami, lecz…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Królowie elekcyjni – Jan III Sobieski
Wybór po śmierci Michała Wiśniowieckiego był właściwie przesądzony – cała szlachta i znacząca część magnaterii widziała zbawcę Rzeczypospolitej w osobie hetmana Jana Sobieskiego, bohatera spod Chocimia. Jan Sobieski, pochodzący ze średniozamożnej magnaterii (ród Sobieskich z Żółkwi), był doświadczonym dowódcą i cieszył się ogromną popularnością jako obrońca kraju. Został jednomyślnie wybrany na króla w 1674 r.,…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Królowie elekcyjni – Michał Wiśniowiecki
Po abdykacji Jana Kazimierza w 1668 r. Rzeczpospolita stanęła przed wyborem nowego władcy. Szlachta, zmęczona rządami obcokrajowców i wszechwładzą magnatów, niespodziewanie sięgnęła po kandydata z rodzimej, choć niedynastycznej rodziny. Wybór padł na młodego szlachcica z jednego z najbardziej znamienitych rodów kresowych – Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Był on synem słynnego Jeremiego Wiśniowieckiego, wojewody ruskiego, który zasłynął…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Królowie elekcyjni – Dynastia Wazów
Po śmierci Stefana Batorego na polskim tronie zasiadła dynastia Wazów, wywodząca się ze Szwecji. Był to rezultat skomplikowanych wyborów i sojuszy politycznych, w których znaczącą rolę odegrały wpływy Zygmunta Zamoyskiego oraz… pokrewieństwo z Jagiellonami. Zygmunt III Waza (panował 1587–1632) został wybrany królem w 1587 r., wspierany przez stronnictwo prohabsburskie i część szlachty katolickiej. Był on…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Królowie elekcyjni – Valois i Batory
Śmierć Zygmunta Augusta w 1572 r. oznaczała koniec dynastii Jagiellonów i konieczność wyboru nowego monarchy przez szlachtę. Tak rozpoczął się w Rzeczypospolitej okres wolnej elekcji, w którym każdy nowy król był wybierany przez ogół szlachty podczas sejmu elekcyjnego. Pierwsza wolna elekcja odbyła się w 1573 r. pod Warszawą (na polu elekcyjnym w Kamionku). Szlachta, kierując…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Dynastia Jagiellonów
Dynastia Jagiellonów panowała w Polsce od 1386 do 1572 roku, a jej nazwa pochodzi od wielkiego księcia litewskiego Władysława Jagiełły, który poślubił królową Jadwigę. Jagiellonowie objęli tron polski w wyniku unii polsko-litewskiej – było to wydarzenie kluczowe, które ukształtowało Rzeczpospolitą Obojga Narodów na kolejne stulecia. Władysław II Jagiełło (pan. 1386–1434) zapoczątkował dynastię, stając się tym…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Dynastia Andegawenów
Po wygaśnięciu dynastii Piastów na tronie polskim (1370 r.) władza przypadła królewskiej linii węgierskich Andegawenów (Anjou), spokrewnionej z Piastami. Ludwik Andegaweński (zwany Ludwikiem Węgierskim) był synem siostry Kazimierza Wielkiego – Elżbiety Łokietkówny – i już za życia Kazimierza został wskazany jako następca tronu. W chwili śmierci Kazimierza III Wielkiego Ludwik był królem Węgier, więc objął…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Rozbicie dzielnicowe
Rozbicie dzielnicowe to okres w historii Polski od 1138 do ok. 1320 roku, gdy kraj rozpadł się na szereg księstw rządzonych przez różnych przedstawicieli dynastii Piastów. Został zapoczątkowany testamentem Bolesława Krzywoustego, który w obawie przed walkami między swoimi synami podzielił państwo na dzielnice. Najstarszy syn (Władysław II) jako tzw. senior otrzymał dzielnicę senioralną z Krakowem…
Powtórz wiedzę
6 lipca
Dynastia Piastów
Dynastia Piastów to pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce, sprawująca władzę od ok. 960 roku do 1370 roku. Jej legendarne początki wiążą się z postacią Piasta Kołodzieja oraz jego potomków (Siemowit, Lestek, Siemomysł), którzy mieli władać plemieniem Polan w Wielkopolsce. Pierwszym udokumentowanym władcą był Mieszko I (panował ok. 960–992), uważany za twórcę państwowości polskiej. Mieszko…
Powtórz wiedzę