To jedna z większych dram w historii. W 1378 r. nastąpił rozłam w Kościele katolickim zwany wielką schizmą zachodnią, w wyniku którego przez kilkadziesiąt lat jednocześnie rządziło dwóch (a nawet trzech) papieży. Tło wydarzeń stanowił powrót papieża Grzegorza XI z Awinionu do Rzymu w 1377 r., kończący tzw. „niewolę awiniońską” – okres, gdy papieże rezydowali […]
Karol IV Luksemburski wydał w Norymberdze i Metzu uroczysty akt prawny nazwany Złotą Bullą. Był to najważniejszy dokument ustrojowy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, regulujący zasady wyboru króla niemieckiego (który zazwyczaj następnie otrzymywał tytuł cesarza). Złota Bulla – nazwana tak od złotej pieczęci, którą opatrzono oryginał – ustalała, że elektorami (wybierającymi króla) będzie siedmiu kurfürstów: trzech duchownych […]
Do Europy dotarła najstraszniejsza pandemia średniowiecza, znana jako „Czarna Śmierć”. Była to epidemia dżumy – choroby zakaźnej wywołanej przez pałeczkę dżumy (Yersinia pestis), przenoszonej głównie przez pchły pasożytujące na szczurach. Zaraza prawdopodobnie przyszła z Azji Środkowej szlakami handlowymi. Pierwsze ogniska w Europie pojawiły się w portach śródziemnomorskich: w październiku 1347 r. genueńskie galery przywiozły morowe […]
Bitwa pod Crécy okazała się przełomem przede wszystkim w historii wojskowości. Udowodniła skuteczność piechoty i broni dystansowej nad tradycyjnym rycerstwem feudalnym. Długie łuki, dzięki zasięgowi i częstotliwości strzału, dały Anglikom miażdżącą przewagę – po Crécy stały się symbolem angielskich sukcesów (podobną taktykę zastosowano później w bitwach pod Poitiers 1356 i Azincourt 1415). Kusznicy genueńscy, dotąd […]
W 1337 r. rozpoczęła się wojna stuletnia, czyli wyjątkowo wyniszczający konflikt między królestwami Francji i Anglii. Za bezpośrednią datę wybuchu wojny uznaje się październik 1337, kiedy to król Francji Filip VI Walezjusz dokonał konfiskaty księstwa Gujenny (Akwitanii) będącego lennem króla Anglii. W odpowiedzi król angielski Edward III ogłosił, że rości sobie prawo do korony Francji […]
Król Filip IV Piękny (Filip IV z dynastii Kapetyngów) zwołał po raz pierwszy Stany Generalne – zgromadzenie reprezentantów wszystkich trzech stanów królestwa. Bezpośrednim powodem była ostra rywalizacja Filipa IV z papieżem Bonifacym VIII dotycząca opodatkowania kleru i ogólnie stosunku władzy królewskiej do Kościoła. Papież w bulli Unam Sanctam (1302) głosił wyższość władzy duchownej nad świecką, […]
W tym roku padła Akka – ostatnia twierdza krzyżowców w Ziemi Świętej. Miasto Akka (dziś Akko w Izraelu), położone nad Morzem Śródziemnym, od czasów pierwszej krucjaty było jednym z głównych portów Królestwa Jerozolimskiego. W XIII w., gdy Jerozolima kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk, Akka pełniła funkcję de facto stolicy krzyżowców. Jednak sytuacja państw frankijskich […]
Tego roku zebrało się zgromadzenie uznawane za pierwszy w historii parlament z udziałem reprezentantów miast i rycerstwa. Było to podczas trwającej wojny domowej między królem Henrykiem III a zbuntowanymi baronami pod wodzą Szymona de Montfort. Montfort, który przejął przejściowo władzę po zwycięstwie nad królem w bitwie pod Lewes (1264), dążył do reform ograniczających samowolę monarchy […]
W 1258 r. imperium mongolskie zadało cywilizacji muzułmańskiej cios, który zakończył całą epokę jej historii. Armia mongolska pod wodzą Hulagu-chana (wnuka Czyngis-chana) zdobyła Bagdad, stolicę kalifatu Abbasydów. Bagdad był w średniowieczu wspaniałym, bogatym centrum kultury i nauki – od ponad 500 lat rezydowali tam kalifowie z dynastii Abbasydów, formalni przywódcy sunnickiego świata islamu. W styczniu […]
Mongołowie, po podbiciu Rusi Kijowskiej, przeprowadzili niszczycielski najazd na Europę Środkową. Dowódcami wyprawy byli wnukowie Czyngis-chana: Batu-chan oraz towarzyszący mu wybitny strateg Subedej (Subutai). Siły mongolskie podzieliły się na trzy grupy, aby uderzyć równocześnie na Polskę, Węgry i Siedmiogród. 9 kwietnia 1241 r. doszło do bitwy pod Legnicą (niedaleko obecnej Legnicy na Śląsku). Armia złożona […]