Po trwającej ponad dwie dekady wojnie domowej w Chinach, Mao Zedong ogłosił na Placu Tian’anmen w Pekinie utworzenie Chińskiej Republiki Ludowej. Tym samym do władzy doszła Komunistyczna Partia Chin, a upadła dotychczasowa Republika Chińska rządzona przez Kuomintang (Partię Nacjonalistyczną) Czang Kaj-szeka. Droga do tego wydarzenia była długa i burzliwa: Chiny od początku XX wieku przechodziły […]
14 maja 1948 roku, w ostatnim dniu brytyjskiego mandatu nad Palestyną, żydowski przywódca Dawid Ben Gurion ogłosił deklarację niepodległości Państwa Izrael. Decyzja ta była zwieńczeniem długotrwałych dążeń ruchu syjonistycznego, który od końca XIX wieku zabiegał o utworzenie żydowskiej ojczyzny na terenach biblijnego Izraela/Palestyny. Po II wojnie światowej, w obliczu tragedii Holocaustu, idea ta zyskała szerokie […]
W 1947 roku nastąpił kres brytyjskiego panowania w Indiach – największej i najważniejszej kolonii Imperium Brytyjskiego. Po II wojnie światowej Brytyjczycy, osłabieni i zadłużeni, stanęli wobec silnego nacisku na dekolonizację. W Indiach od dziesięcioleci działał masowy ruch niepodległościowy pod przywództwem Mahatmy Gandhiego (propagującego taktykę biernego oporu) oraz politycznych liderów jak Jawaharlal Nehru czy Muhammad Ali […]
Rok 1945 przyniósł definitywny koniec drugiej wojny światowej. Na początku tego roku alianci zachodni (USA, Wielka Brytania, Francja i inni) oraz Armia Czerwona systematycznie wyzwalali terytoria okupowane przez Niemcy. 12 stycznia ruszyła wielka ofensywa zimowa Sowietów, która w ciągu kilku miesięcy doprowadziła ich wojska nad Odrę i do przedmieść Berlina. Na zachodzie alianci po udanym […]
Od lata 1942 do lutego 1943 roku trwała zażarta bitwa o Stalingrad nad Wołgą – jedno z najkrwawszych i najważniejszych starć II wojny światowej. Niemiecka letnia ofensywa na południowym odcinku frontu wschodniego miała na celu zdobycie bogatych pól naftowych Kaukazu i przecięcie radzieckich szlaków transportowych na Wołdze. W ramach tych działań 6. Armia Wehrmachtu pod […]
7 grudnia tego roku japońskie lotnictwo i marynarka przeprowadziły zaskakujący atak na bazę amerykańskiej floty Pacyfiku w Pearl Harbor na Hawajach. Rankiem w niedzielę, o godzinie 7:55, pierwsza fala samolotów japońskich zaatakowała zakotwiczone w porcie okręty oraz lotniska. W ciągu kilkudziesięciu minut zatopiono lub poważnie uszkodzono kilkanaście jednostek US Navy, w tym 8 pancerników (m.in. […]
1 września 1939 roku Niemcy dokonały zbrojnej inwazji na Polskę, rozpoczynając tym samym II wojnę światową. Atak poprzedziły prowokacje niemieckie (takie jak upozorowany „polski” napad na radiostację w Gliwicach 31 sierpnia) oraz agresywna propaganda przeciw Polsce. Niemcy uderzyły na Polskę bez wypowiedzenia wojny, stosując taktykę wojny błyskawicznej (Blitzkrieg) – potężne uderzenia pancerne i lotnicze, które […]
Ulice niemieckich miast zostały zasypane odłamkami szkła i kryształów ze zniszczonych żydowskich mieszkań i sklepów, stąd też nazwa pogromu. Druga teoria co do nazwy mówi o „krystalizacji”, czyli oczyszczeniu narodu niemieckiego z przedstawicieli innych narodów, przede wszystkim Żydów. Naziści nie tylko przyzwolili na prześladowania ludności żydowskiej, ale również nadali im zorganizowany charakter. W nocy z […]
30 stycznia 1933 roku prezydent Rzeszy Paul von Hindenburg mianował Adolfa Hitlera – lidera Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP) – kanclerzem Niemiec. Był to punkt zwrotny w historii Republiki Weimarskiej. Hitler doszedł do władzy legalnie, dzięki sukcesowi wyborczemu swojej partii oraz zakulisowym układom elit konserwatywnych, które liczyły, że zdołają go kontrolować. Jednak w ciągu kilku […]
24 października 1929 roku, znany jako „Czarny Czwartek”, nastąpił gwałtowny krach na nowojorskiej giełdzie Wall Street. Ceny akcji setek spółek runęły na łeb na szyję, co wywołało panikę wśród inwestorów. W ciągu kolejnych dni (m.in. 29 października – „Czarny Wtorek”) giełda straciła znaczną część wartości. Załamanie na Wall Street stało się sygnałem początku wielkiego kryzysu […]