W 264 roku p.n.e. rozpoczęła się I wojna punicka – pierwszy wielki konflikt między Republiką Rzymską a Kartaginą o dominację w zachodnim basenie Morza Śródziemnego. Bezpośrednim powodem wojny stał się spór o kontrolę nad Sycylią, szczególnie o strategiczne miasto Messana (Messina). Kartagina była w III w. p.n.e. bogatą potęgą morską, władającą rozległymi koloniami i flotą, […]
W roku 221 p.n.e. doszło do zjednoczenia Chin pod rządami jednego władcy, co uważa się za narodziny pierwszego chińskiego cesarstwa. W III w. p.n.e. królestwo Qin, jedno z siedmiu rywalizujących „Walczących Królestw”, stopniowo podbiło pozostałe państewka chińskie (m.in. Wei, Zhao, Chu, Yan, Han, Qi). Ostatnie zwycięstwo nad państwem Qi w 221 p.n.e. pozwoliło królowi Ying […]
W czerwcu 323 roku p.n.e. w Babilonie zmarł nagle Aleksander III Macedoński, znany jako Aleksander Wielki, w wieku zaledwie 32 lat. Jego śmierć zakończyła trwającą ponad dziesięć lat epokę niezwykłych podbojów, podczas których Aleksander stworzył gigantyczne imperium rozciągające się od Grecji i Egiptu po Indie. Przyczyną zgonu młodego władcy była prawdopodobnie choroba (tradycyjnie mówi się […]
1 października 331 roku p.n.e. doszło do rozstrzygającej bitwy między Aleksandrem Macedońskim a Dariuszem III, ostatnim królem perskiej dynastii Achemenidów. Starcie miało miejsce na równinie Gaugamela (niedaleko Arbeli w Mezopotamii). Aleksander, który od 334 p.n.e. prowadził zwycięską kampanię przeciw Persji (wcześniej pokonał Persów w bitwach nad Granikiem i pod Issos), dysponował około 47 tysiącami żołnierzy. […]
W 338 roku p.n.e. rozegrała się bitwa pod Cheroneją w Beocji, która zadecydowała o losach niepodległej Grecji klasycznej. Naprzeciw siebie stanęły siły Macedonii króla Filipa II oraz armia koalicji Aten i Teb (wspartych kilkoma mniejszymi polis), zaniepokojonych rosnącą potęgą macedońską. Filip II dysponował doświadczoną armią, złożoną m.in. z ciężkozbrojnej falangi macedońskiej uzbrojonej w długie włócznie […]
Wojna peloponeska (431–404 p.n.e.) była długotrwałym konfliktem pomiędzy dwoma blokami greckich polis: Ateńskim Związkiem Morskim (imperium ateńskim) a Związkiem Peloponeskim pod hegemonią Sparty. Przyczyną wojny były narastające napięcia i rywalizacja o wpływy w świecie greckim – Ateny, po zwycięstwach nad Persami, zbudowały imperium morskie i stały się potęgą gospodarczą, co budziło obawy Sparty i jej […]
Rok 480 p.n.e. przyniósł dramatyczne wydarzenia podczas drugiej inwazji perskiej na Grecję, prowadzonej przez króla Kserksesa. W sierpniu tego roku doszło do bohaterskiej bitwy pod Termopilami. Niewielki oddział Greków (ok. 7 tysięcy), dowodzony przez króla Sparty Leonidasa, stawił czoła ogromnej armii perskiej w wąskim górskim wąwozie Termopile. Przez dwa dni Grecy odpierali ataki przeważających sił […]
We wrześniu 490 roku p.n.e. rozegrała się słynna bitwa pod Maratonem w Grecji, będąca punktem kulminacyjnym pierwszej wojny persko-greckiej. Persowie pod wodzą króla Dariusza I najechali Grecję, chcąc ukarać Ateny za wsparcie powstania jońskiego w Azji Mniejszej. Perska armada wylądowała w zatoce Maraton, około 40 km od Aten. Naprzeciw potężnej armii perskiej stanęły głównie siły […]
W 508 roku p.n.e. w Atenach przeprowadzono przełomowe reformy polityczne, które dały początek ateńskiej demokracji. Reformy te wprowadził arystokrata Klejstenes, wykorzystując poparcie ludu do obalenia tyranii Pizystratydów. Klejstenes dokonał nowego podziału administracyjnego Attyki – utworzył 10 fyli (okręgów) złożonych z wymieszanych demów (gmin) z różnych części kraju, co osłabiło znaczenie starych więzi rodowych i klanowych. […]
W 509 roku p.n.e. w Rzymie nastąpiła ważna zmiana ustrojowa – obalono monarchię i wprowadzono ustrój republikański. Ostatnim królem Rzymu był Tarkwiniusz Pyszny (Tarquinius Superbus), tyraniczny władca z etruskiej dynastii Tarkwiniuszy. Zgodnie z rzymską tradycją jego rządy zakończyło powstanie arystokratów na czele z Lucjuszem Juniuszem Brutusem, wywołane oburzeniem na gwałt dokonany przez królewicza na szlachetnej […]