Anglia doświadczyła bezkrwawego przewrotu politycznego nazwanego Chwalebną Rewolucją. Wydarzenie to zakończyło długoletnie spory religijno-polityczne i ustanowiło ustrój monarchii parlamentarnej. Na tronie angielskim od 1685 r. zasiadał Jakub II Stuart, zagorzały katolik, który dążył do przywrócenia katolicyzmu jako dominującej religii oraz do wzmocnienia władzy absolutnej. Jego polityka wywołała głęboki niepokój zarówno wśród protestanckiej większości społeczeństwa, jak […]
12 września 1683 roku rozegrała się decydująca bitwa, która powstrzymała ekspansję imperium osmańskiego w głąb Europy. Od lipca 1683 r. wojska tureckie pod wodzą wezyra Kary Mustafy oblegały Wiedeń, stolicę Habsburgów. Cesarstwo Habsburskie znalazło się w śmiertelnym niebezpieczeństwie – upadek miasta otworzyłby Turkom drogę w głąb kontynentu. Na pomoc zagrożonemu Wiedniowi ruszyły wojska sprzymierzonych państw […]
W połowie XVII wieku Anglię wstrząsnął konflikt wewnętrzny o władzę, który przeszedł do historii jako angielska wojna domowa (często dzielona na trzy etapy w latach 1642–1649). Starły się w niej dwie siły: zwolennicy króla Karola I Stuarta (ang. royaliści lub kawalerowie) oraz stronnicy parlamentu (tzw. okrągłogłowi, wśród których znaczącą rolę odgrywali purytanie). Przyczyną wojny były […]
Wojna trzydziestoletnia była jednym z najkrwawszych i najbardziej wyniszczających konfliktów w dziejach Europy. Rozpoczęła się w Czechach, gdzie protestanccy Czesi zbuntowali się przeciw katolickim Habsburgom (słynna defenestracja praska w maju 1618 r., gdy wysłanników cesarskich wyrzucono przez okno). Lokalny konflikt religijny przerodził się w wojnę ogólnoeuropejską – do walk w różnych okresach włączyły się niemal […]
Król Francji Henryk IV Bourbon zakończył trwające ponad 30 lat wyniszczające wojny religijne we Francji, wydając edykt nantejski. Edykt ten, ogłoszony w Nantes, gwarantował francuskim protestantom (hugenotom) wolność wyznania i pewne prawa polityczne oraz obywatelskie. Kościół katolicki zachował we Francji status religii panującej, ale hugenoci uzyskali prawo publicznego kultu na wyznaczonych terytoriach, dostęp do urzędów […]
W 1588 roku doszło do przełomowego starcia w walce o dominację morską w Europie. Król Hiszpanii Filip II wysłał tzw. Wielką Armadę – ogromną flotę liczącą około 130 okrętów – z misją inwazji na Anglię i obalenia protestanckiej królowej Elżbiety I. Armada miała przewieźć z Flandrii hiszpańskie wojska inwazyjne, jednak angielska flota pod wodzą m.in. […]
To pokój religijny, który zakończył wyniszczające walki między katolikami a protestantami w Niemczech toczone od czasu wystąpienia Lutra. Na mocy układu cesarz rzymski Karol V Habsburg uznał podmiotowość wyznania luterańskiego w Rzeszy. Ustalono zasadę „cuius regio, eius religio” – „czyja władza, tego wyznanie” – co oznaczało, że religia panującego w danym księstwie staje się religią […]
W 1543 roku w Norymberdze ukazało się drukiem dzieło Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich” (łac. De revolutionibus orbium coelestium). Polski astronom po wieloletnich obserwacjach zaproponował w nim rewolucyjną teorię heliocentryczną – Słońce, a nie Ziemia, jest w centrum wszechświata, a planety (w tym Ziemia) krążą wokół niego po kołowych orbitach. Kopernik podważył tym samym […]
Trzy lata wcześniej, bo w 1519 r. z portu w Sanlúcar de Barrameda w Hiszpanii wyruszyła ekspedycja pod dowództwem Ferdynanda Magellana, mająca na celu opłynięcie Ziemi i dotarcie do Azji od zachodu. Pięć okrętów przepłynęło Ocean Atlantycki, a następnie w 1520 r. przedostało się na wody nowego oceanu (nazwanego przez Magellana Spokojnym – Pacyfikiem) przez […]
W roku 1517 doszło do zdarzenia, które zrewolucjonizowało życie religijne w Europie. 31 października 1517 augustiański mnich i teolog Marcin Luter ogłosił w Wittenberdze 95 tez przeciwko nadużyciom w Kościele katolickim (według tradycji przybił je na drzwiach tamtejszego kościoła zamkowego). Luter potępił praktykę sprzedaży odpustów i wezwał do odnowy duchowej. Jego wystąpienie zapoczątkowało reformację – […]